Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc: Hiện thực hóa chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên 4.0

Việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc thuộc ĐHTN là bước đi chiến lược, một mô hình tổ chức mới mang tính đột phá.

Thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc: Bước đi chiến lược mang tính đột phá

Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) là đại học đa lĩnh vực, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học lớn của Việt Nam, có nhiệm vụ: Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực các ngành khoa học và công nghệ với các trình độ đại học, sau đại học; thực hiện nghiên cứu khoa học và công nghệ gắn với giảng dạy, đào tạo, thông tin khoa học và triển khai, ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống, xây dựng, tư vấn và đề xuất chính sách phát triển kinh tế, xã hội cho chính quyền và tổ chức, doanh nghiệp tại địa phương và vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. Trải qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển, ĐHTN đã khẳng định vai trò, vị thế của một đại học vùng thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia và phát triển vùng của đất nước.

Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Trung du và miền núi Bắc bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu xây dựng các trung tâm đào tạo, nghiên cứu xuất sắc, hình thành đội ngũ nhân lực tinh hoa, làm chủ công nghệ và dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Quyết định số 374/QĐ-TTg ngày 19/02/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Phát triển hệ thống trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0 đến năm 2030 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc hình thành các mô hình tổ chức đào tạo - nghiên cứu mới. Theo đó, ĐHTN đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn là đơn vị dẫn dắt mạng lưới phía Bắc trong lĩnh vực Công nghệ sinh học ứng dụng cho nông nghiệp, trở thành trung tâm trọng điểm của vùng trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển bền vững của ngành nông nghiệp công nghệ cao.

Trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết và định hướng lớn của Đảng, Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đặc biệt là mục tiêu hình thành các trung tâm đào tạo xuất sắc trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0. Việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc thuộc ĐHTN có ý nghĩa quan trọng, được xem là bước đi chiến lược, một mô hình tổ chức mới mang tính đột phá; không chỉ nhằm cụ thể hóa các nghị quyết, quyết định quan trọng của Trung ương, mà còn tạo tiền đề để ĐHTN trở thành hạt nhân kết nối mạng lưới hợp tác "3 Nhà", đóng vai trò trung tâm trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Đây sẽ là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực công nghệ 4.0, đặc biệt ở các ngành mũi nhọn như: công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, góp phần đưa ĐHTN trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu tầm vóc quốc gia và khu vực.

Tạo chuyển biến căn bản về chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học lĩnh vực 4.0

Cùng với đó, việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc nhằm xây dựng một đơn vị đào tạo, nghiên cứu khoa học trọng điểm của Đại học, tạo bước chuyển biến căn bản về chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học lĩnh vực 4.0; khai thác và phát huy thế mạnh của một đại học vùng đa ngành gắn với mô hình quản trị đại học tiên tiến, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2030 - ĐHTN nằm trong nhóm 500 trường đại học hàng đầu châu Á.

Cụ thể, Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc đóng vai trò hạt nhân của ĐHTN trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ thuộc các lĩnh vực công nghệ 4.0, hướng tới chuẩn quốc tế. Triển khai hiệu quả Quyết định 374/QĐ-TTg và thiết lập mạng lưới hợp tác với ít nhất 30 trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm khoa học - công nghệ. Phát triển 03-05 chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế về lĩnh vực Công nghệ sinh học ứng dụng trong nông nghiệp, đồng thời triển khai các chương trình đào tạo xuất sắc trong các lĩnh vực công nghệ 4.0 dựa trên thế mạnh của ĐHTN. Đầu tư xây dựng 02 phòng thí nghiệm trọng điểm, hình thành 02-03 nhóm nghiên cứu mạnh trong công nghệ sinh học nông nghiệp và các lĩnh vực liên quan, mỗi năm tạo ra ít nhất 03-05 sản phẩm công nghệ sinh học có khả năng thương mại hoá. Thu hút và mời các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước, bao gồm cả người Việt Nam ở nước ngoài, tham gia giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn, đồng thời tạo dựng môi trường học thuật chuyên nghiệp, sáng tạo và hợp tác liên ngành, liên lĩnh vực. Phát huy vai trò dẫn dắt của ĐHTN trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực phía Bắc; góp phần nâng cao thương hiệu học thuật, gia tăng công bố quốc tế, giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và đưa Tạp chí Khoa học và Công nghệ của ĐHTN vào danh mục Scopus hoặc WoS, hiện thực hóa mục tiêu đưa ĐHTN vào Top 500 đại học châu Á giai đoạn 2025-2030.

Viện Đào tạo và nghiên cứu xuất sắc giữ vai trò trung tâm trong triển khai các nhiệm vụ của Trung tâm Đào tạo xuất sắc về Công nghệ sinh học nông nghiệp miền Bắc và các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu xuất sắc khác, tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu - chuyển giao công nghệ gắn với doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ sinh học nông nghiệp và các công nghệ 4.0 liên quan. Viện hướng tới chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chỉ số quốc tế hóa của ĐHTN và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền Bắc và cả nước. Tầm nhìn đến năm 2045, Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc trở thành cơ sở đào tạo có uy tín, chất lượng cao về các lĩnh vực khoa học công nghệ 4.0, góp phần đưa ĐHTN xếp thứ hạng cao trong hệ thống các trường đại học ở trong nước và quốc tế.

Có thể khẳng định, việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn phát triển mới; không chỉ hiện thực hóa các nghị quyết, quyết định lớn của Đảng và Nhà nước, mà còn góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước./.

Cẩm Vân