Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên và lãnh đạo Đại học Thái Nguyên thực hiện nghi thức bấm nút chính thức thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng.
Bước đi chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia và địa phương. Các công nghệ như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), blockchain hay chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị và mô hình kinh doanh. Xu thế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục đại học và tổ chức nghiên cứu không chỉ đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, thương mại hóa kết quả khoa học và hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên và lãnh đạo Đại học Thái Nguyên cắt băng khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò “hạt nhân” trong việc kết nối giữa nghiên cứu - phát triển, sản xuất và thị trường; rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại. Đây cũng là mô hình được nhiều quốc gia lựa chọn nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ.
Tại Việt Nam, chủ trương phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong các nghị quyết và chiến lược phát triển quốc gia. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hình thành các mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức và công nghệ.
Theo Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thái Nguyên được xác định là trung tâm nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh và ĐHTN xây dựng Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng như một thiết chế chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức.
Phát huy lợi thế của đại học vùng, đa ngành, đa lĩnh vực
Đại học Thái Nguyên sở hữu nền tảng thuận lợi để phát triển mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo quy mô vùng.
ĐHTN là đại học vùng đa ngành, có hệ thống các trường đại học thành viên, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao trong nhiều lĩnh vực khoa học, công nghệ, kinh tế và xã hội. ĐHTN sở hữu nền tảng thuận lợi để phát triển mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo quy mô vùng.
Trong hơn 30 năm xây dựng và phát triển, ĐHTN không chỉ đảm nhận vai trò đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực Trung du và miền núi phía Bắc mà còn từng bước khẳng định vị thế trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Hiện nay, ĐHTN có gần 3.900 viên chức và người lao động, trong đó hơn 2.500 giảng viên. Đội ngũ giảng viên có trình độ cao có 206 giáo sư, phó giáo sư, 1.050 tiến sĩ (đạt tỷ lệ 41,8% so với tổng số giảng viên). Hầu hết cán bộ giảng dạy của ĐHTN đã được học tập, bồi dưỡng tại các nước tiên tiến trên thế giới, có năng lực làm việc trong môi trường quốc tế và có khả năng tiếp cận, hợp tác về các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế một cách đồng bộ, hiệu quả, góp phần xây dựng và phát triển ĐHTN trong xu thế hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng Công nghệ 4.0.
Quy mô đào tạo của ĐHTN đạt khoảng 115.000 người học với 350 ngành đào tạo ở các trình độ. Tỷ lệ sinh viên có việc làm đạt 80-90%. Trong giai đoạn 2020-2025, ĐHTN đã đào tạo gần 45.000 người tốt nghiệp, trong đó 80% phục vụ khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ.
Giai đoạn 2020-2025, ĐHTN đã triển khai hơn 4.300 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ các cấp; công bố hơn 2.700 bài báo quốc tế thuộc danh mục WoS/Scopus. Hoạt động chuyển giao công nghệ cũng được đẩy mạnh với hơn 100 hợp đồng hợp tác cùng các địa phương, doanh nghiệp và tổ chức.
Đặc biệt, hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo tại ĐHTN từng bước được hình thành với 105 nhóm nghiên cứu, nhiều trung tâm khởi nghiệp, doanh nghiệp khoa học công nghệ và hàng chục sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, ĐHTN đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số theo mô hình “Đại học số” (Digital University). Ứng dụng S-TNU được xem là nền tảng học tập và quản lý thông minh tiên phong trong hệ thống giáo dục đại học, góp phần nâng cao trải nghiệm người học và hiện đại hóa công tác quản trị.
Thiết chế trung gian kết nối “3 nhà”
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên và lãnh đạo Đại học Thái Nguyên tham quan không gian Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được thành lập trên cơ sở tổ chức lại và phát triển từ Trung tâm Khoa học và Giáo dục liên ngành trực thuộc ĐHTN. Việc chuyển đổi này không chỉ kế thừa nền tảng nhân lực, cơ sở vật chất và kinh nghiệm hoạt động trước đây mà còn mở rộng chức năng theo hướng tích hợp đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được tổ chức và vận hành theo mô hình đơn vị sự nghiệp trực thuộc ĐHTN; thực hiện các nhiệm vụ của UBND tỉnh Thái Nguyên giao theo kế hoạch của Chính phủ, tỉnh Thái Nguyên; cơ chế vận hành theo Quy chế phối hợp quản lý Trung tâm giữa UBND tỉnh Thái Nguyên và ĐHTN.
Trung tâm đóng vai trò là thiết chế trung gian thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh. Qua đó, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững cho tỉnh Thái Nguyên và vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được thành lập nhằm hình thành hạt nhân kết nối và điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ở cấp vùng; phát huy hiệu quả mô hình “3 nhà”: Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp. Xây dựng Trung tâm trở thành đầu mối nghiên cứu, kết nối tri thức và nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu ứng dụng, chuyển đổi số và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của tỉnh Thái Nguyên và vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ.
Việc ra đời Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh Thái Nguyên và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc trong bối cảnh kinh tế tri thức và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được kỳ vọng trở thành Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cho thanh niên, sinh viên và doanh nghiệp; địa chỉ nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và đô thị thông minh...
PGS.TS. Hoàng Văn Hùng, Phó Bí thư Đảng ủy, Giám đốc ĐHTN nhấn mạnh: “Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng là một mô hình hợp tác mới, là bước đi thể hiện tư duy phát triển mới: lấy tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng; lấy sự liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp làm nền tảng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh và của vùng”.
Theo PGS.TS. Hoàng Văn Hùng, Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng được định hướng trở thành nơi hội tụ trí tuệ, công nghệ và các ý tưởng sáng tạo; là không gian kết nối các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà quản lý, sinh viên và cộng đồng khởi nghiệp; đồng thời là đầu mối thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ phục vụ trực tiếp sự phát triển của tỉnh Thái Nguyên và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc.
ĐHTN sẽ huy động tối đa tiềm lực đội ngũ trí thức, các phòng thí nghiệm, các trung tâm nghiên cứu, các nhóm nghiên cứu mạnh và hệ thống hợp tác quốc tế để cùng tỉnh triển khai hiệu quả mô hình này.
“ĐHTN kỳ vọng Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng sẽ từng bước trở thành: Hạt nhân kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh Thái Nguyên với các tỉnh miền núi phía bắc; Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cho thanh niên, sinh viên và doanh nghiệp; Địa chỉ nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và đô thị thông minh; Không gian kết nối nguồn lực khoa học công nghệ của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc; Mô hình hợp tác tiêu biểu giữa địa phương và đại học vùng trong cả nước”, PGS.TS. Hoàng Văn Hùng khẳng định.
Trong thời gian tới, căn cứ vào điều kiện thực tế, sự hỗ trợ của UBND tỉnh Thái Nguyên, ĐHTN sẽ xây dựng công trình trụ sở mới đảm bảo tính hiện đại với các phân khu chức năng như: Không gian hành chính (văn phòng chức năng); Không gian thí nghiệm mở (không gian sáng tạo với trang thiết bị sản xuất thử, dữ liệu mở,…); Khu trưng bày và giới thiệu (khu triển lãm giới thiệu công bố sản phẩm mới); Khu tổ chức sự kiện (hội nghị, hội thảo,…).
Sự ra đời của Trung tâm cũng thể hiện quyết tâm của tỉnh Thái Nguyên và ĐHTN trong việc xây dựng mô hình phát triển dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần giải quyết các bài toán đặc thù của tỉnh Thái Nguyên và khu vực Đông Bắc; từng bước đưa Thái Nguyên trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực./.
Cẩm Vân
