THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung
Tên đề tài: Sàng lọc, tuyển chọn một số loài thảo dược có khả năng ức chế tế bào ung thư gan từ nguồn tài nguyên dược liệu phân bố tại tỉnh Thái Nguyên
- Mã số: ĐH2024-NV-02
- Chủ nhiệm đề tài: PGS. TS. Nguyễn Phú Hùng
- Email: phuhungnguyen@tnu.edu.vn Điện thoại: 0818432886
- Cơ quan chủ trì: Đại học Thái Nguyên
- Thời gian thực hiện: Từ tháng 02 năm 2024 đến tháng 12 năm 2025
2. Mục tiêu
Sử dụng nghiên cứu thực nghiệm trên tế bào ung thư gan HepG2 để sàng lọc khả năng kháng ung thư từ các loài thảo dược có tiềm năng đã được sử dụng trong các bài thuốc của đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại Thái Nguyên, sau đó tuyển chọn một số loại thảo dược có hoạt tính mạnh nhất để nghiên cứu sâu hơn ở mức độ phân tử và tế bào của tính kháng ung thư.
3. Tính mới và sáng tạo
Đề tài này đã thiết lập được quy trình nghiên cứu tương đối toàn diện, từ thu thập, phân loại dược liệu, tạo sản phẩm trà thảo dược hỗ trợ gan, đến sàng lọc hoạt tính ức chế tế bào ung thư gan HepG2. Kết quả phân tích LC-QToF-MS đã góp phần làm sáng tỏ thành phần hóa học của các dịch chiết nghiên cứu, đồng thời các mô hình thực nghiệm 2D, 3D và docking phân tử đã cung cấp thêm bằng chứng về tác dụng chống ung thư, chống di trú và ức chế đặc tính tế bào gốc ung thư gan. Những kết quả này bổ sung cơ sở dữ liệu khoa học cho định hướng khai thác và phát triển các dược liệu bản địa trong hỗ trợ phòng ngừa và điều trị ung thư gan.
4. Kết quả nghiên cứu
-Đã thu thập, phân loại và mô tả chi tiết 20 loại thảo dược thu thập tại Thái Nguyên.
-Đã nghiên cứu và tạo sản phẩm trà thảo dược có lợi cho gan, xây dựng được mẫu sản phẩm, thông tin thành phần, hướng dẫn sử dụng và định hướng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
- Đã sàng lọc đánh giá khả năng ức chế tế bào ung thư gan HepG2 của các loại thảo dược được thu thập với giá trị IC50 dao động từ 27,2 – 96,2 mg/mL. Một số loại thảo dược được sử dụng cho các nghiên cứu sâu hơn gồm Acorus gramineus, Ampelopsis cantoniensis, Ardisia villosa, Ardisia gigantifolia.
- Phân tích LC-QToF-MS đã xác định 107 hợp chất trong dịch chiết Chè dây, nổi bật là flavonoid, acid phenolic và triterpenoid, 58 hợp chất trong dịch chiết Thạch xương bồ, nổi bật nhóm phenylpropanoid, flavonoid và alkaloid, tạo cơ sở cho nghiên cứu hóa học, dược lý và hoạt tính sinh học tiếp theo.
- Dịch chiết Chè dây và dịch chiết Thạch xương bồ ức chế mạnh di trú, cảm ứng apoptosis, gây dừng chu kỳ tế bào G0/G1 và điều hòa các marker phân bào, miễn dịch, stress oxy hóa ở HepG2.
- Dịch chiết Chè dây, Thạch xương bồ và tinh dầu Màng tang đều làm suy giảm đặc tính tế bào gốc ung thư gan, ức chế hình thành, phát triển, xâm lấn tumorsphere và tiềm năng nhắm đích phân tử.
Kết luận chung: Đề tài đã sàng lọc và xác định một số dược liệu có hoạt tính ức chế tế bào ung thư gan HepG2. Kết quả phân tích hóa học đã làm rõ nhiều hợp chất tiềm năng, trong khi các thử nghiệm 2D, 3D và docking phân tử chứng minh tác dụng chống ung thư, chống di căn và ức chế đặc tính tế bào gốc ung thư gan của các dịch chiết nghiên cứu.
5. Sản phẩm
5.1. Sản phẩm khoa học (các bài báo công bố)
- P. H. Nguyen et al., “Anticancer potential of Ampelopsis cantoniensis extract: Inducing apoptosis, cell cycle arrest, and targeting cancer stem cells in HepG2 liver cancer cells,” Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, vol. 64, p. 103521, Feb. 2025, doi: 10.1016/j.bcab.2025.103521.
- V. H. Hoang et al., “Acorus gramineus extract decreases cancer stem cell properties and stimulates ROS signaling pathway in HepG2 hepatocellular carcinoma cells,” Pharmacological Research - Modern Chinese Medicine, vol. 13, p. 100548, Dec. 2024, doi: 10.1016/j.prmcm.2024.100548.
- Nguyet Mai Hua, Van Khang Pham, Thi Thanh Huong Le, Son Hiep Pham, Viet Hoang, Thu Huong Trinh, Dinh Quang Hung Can, Van Hung Hoang, Phu Hung Nguyen (2026) Phytochemical profiling and anticancer activity of the n-butanolfraction from Ardisia villosa extract: Inhibition of gastric cancer cell proliferation via cell cycle arrest and senescence induction. PLoS One 21(1): e0340458. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0340458
- Nguyet Mai Hua, Van Khang Pham; Son Hiep Pham, Thi Thanh Huong Le, Van Hung Hoang, Thi Kieu Oanh Nguyen; Hong Phuong Ngo, Phu Hung Nguyen (2026) Future Journal of Pharmaceutical Sciences Phytochemical composition and anticancer effects of Ardisia gigantifolia butanol extract subfractions: Role of cell cycle arrest and senescence in cancer cell growth inhibition. Future Journal of Pharmaceutical Sciences. Accepted.
- Can Dinh Quang Hung, Le Thi Ngoc Thuy , Hoang Viet, Ngo Hong Phuong, Do Thi Thu Huyen, Tran Trung Anh, Hoang Van Hung, Nguyen Phu Hung, Le Thi Thanh Huong, “Tác động kìm hãm sự di trú và xâm lấn đối với tế bào ung thư gan của dịch chiết ethanol từ cây ampelopsis cantoniensis trên mô hình nuôi cấy 2D và 3D,” tnujst, vol. 229, no. 09, pp. 399–406, June 2024, doi: 10.34238/tnu- jst.10423.
- L. T. T. Hương et al., “Anticancer activity of litsea cubeba (lour.) pers essential oil against hepatocellular carcinoma cells,” tnujst, vol. 229, no. 09, pp. 371–379, June 2024, doi: 10.34238/tnu-jst.10168.
- N. P. Hùng et al., “The extract of oroxylum indicum (l.) kurz inhibits cell proliferation and induces apoptosis in hepg2 liver cancer cells through the modulation of ros production,” tnujst, vol. 230, no. 05, pp. 190–196, Jan. 2025, doi: 10.34238/tnu-jst.11490.
5.2. Sản phẩm đào tạo
- Hướng dẫn 01 luận văn thạc sĩ: 01 thạc sĩ đã bảo vệ thành công luận văn theo hướng của đề tài.
- 01 nhóm sinh viên đạt giải ba Sinh viên nghiên cứu khoa học toàn quốc năm 2025, 02 sinh viên nghiên cứu khoa học đạt loại xuất sắc.
5.3. Sản phẩm ứng dụng
- Trà thảo dược: 20 hộp trà túi lọc, mỗi hộp có 20 túi lọc. Có đầy đủ thông tin về thành phần, hướng dẫn sử dụng và một số công dụng.
- Bộ tư liệu mô tả về cây thuốc bao gồm: tên khoa học, tên phổ thông, đặc điểm hình thái; phân bố và một số công dụng được mô tả trong các tài liệu về cây thuốc.
- Bộ 10-15 loài thảo dược được trồng trong vườn dược liệu để lưu trữ mẫu, phục vụ giảng dạy, nghiên cứu.
- Bộ dữ liệu thành phần hóa học của 02 cây thuốc (Chè dây và Thạch xương bồ) có hoạt tính kháng lại tế bào ung thư gan HepG2.
6. Phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và địa chỉ ứng dụng
6.1. Phương thức chuyển giao
6.2. Địa chỉ ứng dụng
Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể ứng dụng như tài liệu tham khảo cho giảng dạy và nghiên cứu tại Đại học Thái Nguyên.
7. Tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu
7.1. Đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo
Đề tài góp phần đào tạo 01 thạc sĩ. Kết quả nghiên cứu làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, giúp sinh viên, học viên cao học có sự liên hệ gần hơn giữa lý thuyết và thực nghiệm, giữa nghiên cứu cơ bản và giá trị ứng dụng.
7.2. Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ có liên quan
Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng là cơ sở để phát triển sản phẩm có tiềm năng ức chế tế bào ung thư gan, hỗ trợ cho quá trình điều trị ung thư gan.
7.3. Đối với phát triển kinh tế-xã hội
Kết quả của nghiên cứu góp phần vào sự nỗ lực chung trong việc tìm kiếm liệu pháp hỗ trợ điều trị ung thư, giúp cho các bệnh nhân ung thư cải thiện chất lượng cuộc sống, góp phần vào việc an sinh xã hội.
7.4. Đối với tổ chức chủ trì và các cơ sở ứng dụng kết quả nghiên cứu
Nghiên cứu này sẽ góp phần vào việc tăng cường năng lực nghiên cứu của cán bộ khoa học của Đại học Thái Nguyên, góp phần nâng cao uy tín đào tạo, nghiên cứu khoa học của Đại học và làm tăng thương hiệu của Đại học Thái Nguyên thông qua các công bố quốc tế. Đẩy mạnh các nghiên cứu khoa học cơ bản định hướng ứng dụng trong lĩnh vực y dược học.
INFORMATION OF RESEARCH RESULTS
1. General information
- Project title: Screening and selecting several herbal species with inhibitory activity against liver cancer cells from medicinal plant resources distributed in Thai Nguyen Province.
- Code: DHTN-NV-02
- Coordinator: Assoc. Prof. Dr. Nguyen Phu Hung
- Email: phuhungnguyen@tnu.edu.vn Phone: 0818432886
- Implementing institution: Thai Nguyen University
- Duration: From February 2024 to December 2025
2. Objectives
To use experimental studies on HepG2 liver cancer cells to screen anticancer potential from promising herbal species that have been used in traditional remedies of ethnic minority communities living in Thai Nguyen, and then to select several herbal species with the strongest activity for deeper investigation at the molecular and cellular levels of anticancer activity.
3. Creativity and innovation
This project established a relatively comprehensive research workflow, encompassing the collection and taxonomic classification of medicinal plants, the development of a hepatoprotective herbal tea product, and the screening of inhibitory activity against HepG2 hepatocellular carcinoma cells. LC-QToF-MS analysis contributed to elucidating the chemical profiles of the investigated extracts, while 2D and 3D experimental models, together with molecular docking, provided additional evidence for their anticancer, anti-migratory, and cancer stem cell-suppressive effects. Collectively, these findings enrich the scientific evidence base for the exploitation and development of indigenous medicinal plants as supportive agents for the prevention and treatment of liver cancer.
4. Research results
- Twenty medicinal herbs collected from Thai Nguyen province were collected, taxonomically classified, and comprehensively described.
- A hepatoprotective herbal tea product was investigated and developed, including a prototype formulation, compositional information, instructions for use, and a proposed direction for application in community health care.
- The collected herbal materials were screened for their inhibitory activity against HepG2 hepatocellular carcinoma cells, with IC50 values ranging from 27.2 to 96.2 mg/mL. Several herbs were selected for in-depth investigation, including Acorus gramineus, Ampelopsis cantoniensis, Ardisia villosa, and Ardisia gigantifolia.
- LC-QToF-MS analysis identified 107 compounds in the extract of Ampelopsis cantoniensis (Che day), predominantly flavonoids, phenolic acids, and triterpenoids, and 58 compounds in the extract of Acorus gramineus (Thach xuong bo), mainly phenylpropanoids, flavonoids, and alkaloids, thereby providing a basis for subsequent chemical, pharmacological, and bioactivity-related studies.
- The extracts of Ampelopsis cantoniensis and Acorus gramineus markedly inhibited cell migration, induced apoptosis, caused G0/G1 cell-cycle arrest, and modulated proliferation, immune-, and oxidative stress-related markers in HepG2 cells.
- The extracts of Ampelopsis cantoniensis, Acorus gramineus, and the essential oil of Litsea cubeba all attenuated liver cancer stem cell-like properties, suppressed tumorsphere formation, growth, and invasion, and demonstrated potential for molecular targeting.
General conclusion: The project screened and identified several medicinal plants with inhibitory activity against HepG2 hepatocellular carcinoma cells. Chemical profiling revealed multiple promising bioactive compounds, while 2D and 3D assays together with molecular docking provided evidence for the anticancer, anti- metastatic, and liver cancer stem cell-suppressive effects of the investigated extracts.
5. Research outputs
5.1. Scientific publications
- P. H. Nguyen et al., “Anticancer potential of Ampelopsis cantoniensis extract: Inducing apoptosis, cell cycle arrest, and targeting cancer stem cells in HepG2 liver cancer cells,” Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, vol. 64, p. 103521, Feb. 2025, doi: 10.1016/j.bcab.2025.103521.
- V. H. Hoang et al., “Acorus gramineus extract decreases cancer stem cell properties and stimulates ROS signaling pathway in HepG2 hepatocellular carcinoma cells,” Pharmacological Research - Modern Chinese Medicine, vol. 13, p. 100548, Dec. 2024, doi: 10.1016/j.prmcm.2024.100548.
- Nguyet Mai Hua, Van Khang Pham, Thi Thanh Huong Le, Son Hiep Pham, Viet Hoang, Thu Huong Trinh, Dinh Quang Hung Can, Van Hung Hoang, Phu Hung Nguyen (2026) Phytochemical profiling and anticancer activity of the n-butanol fraction from Ardisia villosa extract: Inhibition of gastric cancer cell proliferation via cell cycle arrest and senescence induction. PLoS One 21(1): e0340458.
https://doi.org/10.1371/journal.pone.0340458
- Nguyet Mai Hua, Van Khang Pham; Son Hiep Pham, Thi Thanh Huong Le, Van Hung Hoang, Thi Kieu Oanh Nguyen; Hong Phuong Ngo, Phu Hung Nguyen (2026) Future Journal of Pharmaceutical Sciences Phytochemical composition and anticancer effects of Ardisia gigantifolia butanol extract subfractions: Role of cell cycle arrest and senescence in cancer cell growth inhibition. Future Journal of Pharmaceutical Sciences. Accepted.
- Can Dinh Quang Hung, Le Thi Ngoc Thuy , Hoang Viet, Ngo Hong Phuong, Do Thi Thu Huyen, Tran Trung Anh, Hoang Van Hung, Nguyen Phu Hung, Le Thi Thanh Huong, “Tác động kìm hãm sự di trú và xâm lấn đối với tế bào ung thư gan của dịch chiết ethanol từ cây ampelopsis cantoniensis trên mô hình nuôi cấy 2D và 3D,” tnujst, vol. 229, no. 09, pp. 399–406, June 2024, doi: 10.34238/tnu- jst.10423.
- L. T. T. Hương et al., “Anticancer activity of litsea cubeba (lour.) pers essential oil against hepatocellular carcinoma cells,” tnujst, vol. 229, no. 09, pp. 371–379, June 2024, doi: 10.34238/tnu-jst.10168.
- N. P. Hùng et al., “The extract of oroxylum indicum (l.) kurz inhibits cell proliferation and induces apoptosis in hepg2 liver cancer cells through the modulation of ros production,” tnujst, vol. 230, no. 05, pp. 190–196, Jan. 2025, doi: 10.34238/tnu-jst.11490.
5.2. Training outputs
- Supervised one master’s thesis: one master’s student successfully defended a thesis conducted in alignment with the project’s research direction.
- One student research team was awarded Third Prize at the 2025 National Student Scientific Research Competition, and two student research projects were rated Excellent.
5.3. Application-oriented outputs
- Herbal tea product: 20 boxes of tea bags, with 20 sachets per box. Full information on ingredients, directions for use, and selected claimed benefits is provided.
- Medicinal plant documentation set: includes scientific names, common names, morphological characteristics, distribution, and selected uses as described in medicinal plant references.
- Cultivated collection of 10–15 herbal species: maintained in a medicinal plant garden for specimen preservation to support teaching and research.
- Chemical composition dataset for two medicinal plants (Ampelopsis cantoniensis and Acorus gramineus) showing inhibitory activity against HepG2 liver cancer cells.
6. Modes of transferring research results and application sites
6.1. Transfer modality\
6.2. Application sites
The research results can be applied as reference materials for teaching and research at Thai Nguyen University.
7. Impacts and benefits of the research results
7.1. For education and training
The project contributed to training 01 master’s degree. The research results serve as reference materials for teaching, helping students and postgraduate learners strengthen the connection between theory and practice, and between basic research and applied value.
7.2. For related scientific and technological fields
The research results can be used as a basis for developing products with potential inhibitory activity against liver cancer cells, supporting the treatment process for liver cancer.
7.3. For socio-economic development
The research results contribute to the broader effort to identify supportive therapies for cancer treatment, helping cancer patients improve quality of life and contributing to social welfare.
7.4. For the host institution and application partners
This research will contribute to strengthening the research capacity of scientific staff at Thai Nguyen University, enhancing the University’s training and scientific research prestige, and increasing the Thai Nguyen University brand through international publications. It also promotes basic scientific research with an application-oriented direction in the biomedical and pharmaceutical fields.
Ban KHCN&ĐN
