Tổ chức và hoạt động của Đại học Quốc gia theo Luật Giáo dục Đại học 2025

Toàn cảnh Tọa đàm

Phát biểu tại tọa đàm, GS.TS Nguyễn Quý Thanh cho biết: Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đã xác lập rõ vị thế pháp lý của Đại học Quốc gia là cơ sở giáo dục đại học công lập thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia. Theo đó, Đại học Quốc gia được xác định giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nhân tài, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, gắn với yêu cầu phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

GS.TS Nguyễn Quý Thanh phát biểu tại Tọa đàm

Một điểm mới đáng chú ý của Luật là sự chuyển dịch trọng tâm trong xác định sứ mạng của Đại học Quốc gia, từ việc nhấn mạnh đặc trưng tổ chức sang việc nhấn mạnh kết quả và giá trị đóng góp, trong đó phát triển nhân tài được xác định là nội dung cốt lõi. Cách tiếp cận này thể hiện sự thay đổi trong tư duy quản trị đại học, gắn hoạt động đào tạo và nghiên cứu với yêu cầu thực tiễn của đất nước.

Nhấn mạnh, định hướng phát triển Đại học Quốc gia theo Quyết định số 452/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh được xác định là hai trụ cột chiến lược, hướng tới nhóm các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á, phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu và đào tạo tài năng, chất lượng cao.

Các đại biểu tập trung nghiên cứu các nội dung tham luận tại Tọa đàm.

Liên quan đến tổ chức và quản trị, GS.TS Nguyễn Quý Thanh đã phân tích các điểm mới của Luật số 125/2025/QH15 về cơ chế phân cấp, phân quyền và quản trị thống nhất trong hệ thống Đại học Quốc gia. Luật tiếp tục khẳng định vai trò điều hành của Giám đốc Đại học Quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu rà soát, điều chỉnh mối quan hệ quản lý giữa cấp Đại học Quốc gia và các trường đại học thành viên, bảo đảm phù hợp với khuôn khổ pháp lý mới.

Đề cập đến yêu cầu tinh gọn bộ máy quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, theo đó việc xóa bỏ cấp trung gian được xem xét theo hướng làm phẳng cơ cấu tổ chức, rút ngắn các tầng nấc quản lý; bộ môn được định hướng là đơn vị chuyên môn học thuật, không bắt buộc tổ chức như một cấp hành chính.

Bên cạnh đó, mô hình quản trị đại học được định hướng chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo và giám sát mục tiêu, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Vai trò của chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu được xác định là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị trong toàn hệ thống. Cung cấp những luận cứ và định hướng quan trọng về tổ chức, hoạt động và quản trị Đại học Quốc gia theo Luật Giáo dục Đại học 2025, góp phần làm rõ các nội dung chính sách mới, làm cơ sở để các cơ sở giáo dục đại học nghiên cứu, tham chiếu trong quá trình triển khai thực hiện.

Thanh Thủy